Công cụ tu học
Bộ gõ Pāḷi — gõ chữ có dấu
Chữ Pāḷi được ghi bằng hệ mẫu tự Latinh kèm các dấu phụ: nguyên âm dài ā, ī, ū; các phụ âm có dấu chấm dưới ṭ, ḍ, ṇ, ḷ, ṃ; dấu chấm trên ṅ; và chữ ñ. Những dấu này làm thay đổi nghĩa của từ (chẳng hạn sīla là giới hạnh, khác hoàn toàn với sila là tảng đá), vì vậy việc gõ đúng dấu là rất cần thiết khi chép kinh, tra cứu từ điển hay ghi chép bài học.
Quy ước gõ Velthuis
Phương thức quy ước ký tự thay thế thường được nhiều trang tra cứu và thư viện kinh điển chấp nhận khi tìm kiếm trực tuyến:
| Gõ | Ra chữ |
|---|---|
| aa | ā |
| ii | ī |
| uu | ū |
| "n | ṅ |
| ~n | ñ |
| Gõ | Ra chữ |
|---|---|
| .t | ṭ |
| .d | ḍ |
| .n | ṇ |
| .l | ḷ |
| .m | ṃ |
Windows
Cài đặt Keyman cùng bàn phím Indic Roman Transliteration (SIL) theo 3 bước:
- Tải và cài đặt phần mềm Keyman cho Windows.
- Tải tập tin bàn phím (.kmp) rồi mở tập tin để thêm vào Keyman.
- Chuyển sang bàn phím Indic Roman và gõ theo quy tắc:
Lựa chọn nhẹ hơn, không cần cài đặt: công cụ PaliHotkeys từ Sutta Friends (chỉ một tập tin duy nhất, chạy trực tiếp).
macOS
Không cần cài thêm phần mềm: kích hoạt bàn phím tích hợp sẵn "ABC - Extended" trong máy (System Settings → Keyboard → Input Sources).
- Option + a rồi gõ nguyên âm = nguyên âm dài (ā, ī, ū)
- Option + x rồi gõ chữ cái = dấu chấm dưới (ṭ, ḍ, ṇ, ṃ, ḷ)
- Option + w rồi gõ chữ cái = dấu chấm trên (ṅ)
- Option + n rồi gõ n = ñ
Dùng chung bộ gõ với Windows: Tải Keyman cho Mac (.dmg) và bàn phím Indic Roman (.kmp).
Android
Với bàn phím Gboard: nhấn và giữ vào chữ cái, sau đó trượt ngón tay để chọn ký tự có dấu mong muốn (ví dụ: nhấn giữ a → ā, nhấn giữ t → ṭ).
Nếu bàn phím của máy chưa hỗ trợ đầy đủ các dấu, bạn có thể cài ứng dụng Keyman và thêm bàn phím Indic Roman như trên máy tính.
iPhone & iPad
Bàn phím tích hợp sẵn của iOS đã hỗ trợ đầy đủ: chỉ cần nhấn và giữ một chữ cái để chọn biến thể có dấu (ví dụ: nhấn giữ a → ā, nhấn giữ t → ṭ, nhấn giữ n → ṇ hoặc ñ).
Hoàn toàn không cần cài đặt thêm bất kỳ ứng dụng nào khác.
Pali Key — bàn phím chuyên cho tiếng Pāḷi (miễn phí)
Lựa chọn gõ nhanh hơn cho người thường xuyên soạn thảo: bàn phím có hàng phím riêng cho các ký tự Pāḷi (ā, ṭ, ṇ…) để gõ trực tiếp mà không cần nhấn giữ từng chữ cái. Ứng dụng không yêu cầu quyền Truy cập Đầy đủ (Full Access).
Gõ trực tuyến — không cần cài đặt
Bàn phím Pāḷi trực tuyến Toolster: bấm chuột trực tiếp vào các ký tự có dấu trên màn hình, sau đó sao chép đoạn văn bản đến nơi bạn cần; chạy trực tiếp ngay trong trình duyệt mà không cần cài đặt phần mềm nào.
Từ điển Pāḷi
Các bộ từ điển tra cứu nghĩa, ngữ pháp và phát âm phục vụ việc học Phật và đọc kinh tạng
Từ điển Pāḷi – Việt
Bộ từ điển do Giác Ngộ phát triển: hơn 64.000 mục từ từ Digital Pāli Dictionary, dịch nghĩa tiếng Việt, có cách đọc phát âm theo phiên âm Việt và audio giọng nam, tra cứu ngoại tuyến thuận tiện trên Mac, Windows và điện thoại di động.
Digital Pāli Dictionary (trực tuyến)
Bộ từ điển mở của Đại đức Bhikkhu Bodhirasa, là nguồn dữ liệu chuẩn mực của phiên bản tiếng Việt; hỗ trợ tra cứu trực tiếp nghĩa tiếng Anh, phân tích ngữ pháp, căn từ và các biến thể ngữ pháp trên trình duyệt web.
Ứng dụng tu học
Ứng dụng đồng hành hỗ trợ tụng đọc kinh văn và thực hành hàng ngày
Cùng Tu — Vihara: Theravāda Practice
Đọc và nghe kinh Nikāya mỗi ngày, thời khóa sáng tối, lịch ngày trai Uposatha.